Miasto akademickie zaczyna się wtedy, gdy wiedza wychodzi poza mury uczelni i staje się częścią codziennego życia mieszkańców. Właśnie na takim założeniu opiera się partnerstwo „Akademia City-University”, które 28 maja zawarły Politechnika Śląska i Miasto Gliwice. List intencyjny, podpisany przez rektora uczelni prof. Marka Pawełczyka i prezydentkę Gliwic Katarzynę Kuczyńską-Budkę, nie jest jedynie deklaracją współpracy, lecz planem na budowanie miasta, w którym nauka, samorząd, kultura i biznes działają bliżej ludzi – wspólnie szukając odpowiedzi na wyzwania codziennego życia.
– Podpisana umowa z Miastem Gliwice jest wyrazem konsekwentnie realizowanej przez Politechnikę Śląską trzeciej misji uczelni – odpowiedzialnego zaangażowania w rozwój społeczny i gospodarczy regionu. Chcemy, by potencjał naukowy, dydaktyczny, doświadczenie międzynarodowe i nowoczesne spojrzenie naszej uczelni realnie służyły mieszkańcom miasta, wspierały jego zrównoważony rozwój oraz inspirowały do uczenia się przez całe życie. Gliwice są dla nas naturalnym partnerem i przestrzenią do wspólnego testowania innowacyjnych rozwiązań, tworzenia living labów oraz budowania miasta otwartego na wiedzę, dialog i technologie przyszłości. Wypracowane tu dobre praktyki chcemy wykorzystywać także w rozwoju całego regionu – podkreśla prof. Marek Pawełczyk, rektor Politechniki Śląskiej.
– Gliwice od lat rozwijają się razem z Politechniką Śląską, ale dziś chcemy tę współpracę jeszcze bardziej przybliżyć mieszkańcom. Zależy nam na tym, by wiedza, technologie i pomysły powstające na uczelni były widoczne w codziennym życiu miasta – w edukacji, kulturze, przestrzeni publicznej czy usługach dla mieszkańców. To partnerstwo pozwala nam wspólnie budować Gliwice nowoczesne, otwarte i przyjazne dla ludzi, którzy chcą tu studiować, pracować i dobrze żyć – mówi prezydent Gliwic Katarzyna Kuczyńska-Budka.
Miasto jako żywe laboratorium
Jednym z najbardziej oryginalnych pomysłów są spacery badawcze po Gliwicach. Naukowcy wspólnie z mieszkańcami będą przyglądać się ulicom, placom, osiedlom i terenom zielonym, rozmawiając o tym, jak projektować miasto bardziej wygodne, bezpieczne i przyjazne do życia. Gliwice mają stać się naturalnym miejscem testowania nowych rozwiązań – od urbanistyki po technologie poprawiające komfort codziennego funkcjonowania.
To właśnie dlatego w porozumieniu tak mocno wybrzmiewa idea living labu – miasta, które staje się przestrzenią wspólnego eksperymentowania, uczenia się i szukania praktycznych rozwiązań dla codziennych problemów mieszkańców. Politechnika ma współpracować przy tym z merytorycznymi wydziałami Urzędu Miejskiego, a miasto chce jeszcze szerzej włączać uczelnię, jej władze, samorząd studencki i doktorantów w rozmowę o kierunkach rozwoju Gliwic oraz rozwiązaniach ważnych dla akademickiej wspólnoty. Partnerstwo obejmie również wspólne aplikowanie o środki unijne i krajowe oraz realizację projektów badawczo-wdrożeniowych związanych z rozwojem miasta, nowych technologii i usług publicznych.
Ważnym elementem współpracy pozostanie także rozwijanie platform łączących naukę z biznesem. Miasto i uczelnia chcą dalej wzmacniać środowisko innowacji budowane wokół Technoparku Gliwice, tworząc przestrzeń do współpracy dla naukowców, startupów, przedsiębiorców i studentów.
Nauka bliżej mieszkańców
Politechnika chce jeszcze szerzej otworzyć się na mieszkańców Gliwic – nie tylko studentów, ale też dzieci, seniorów i osoby, które chcą lepiej rozumieć świat nowych technologii. W mieście mają pojawić się otwarte wykłady poświęcone sztucznej inteligencji, energetyce, nowoczesnym materiałom, zmianom klimatycznym czy technologiom przyszłości, ale również współczesnym wyzwaniom społecznym. Część zajęć poprowadzą zagraniczni wykładowcy pracujący na uczelniach tworzących wspólnie z Politechniką Śląską Uniwersytet Europejski EURECA-PRO, w którym badania i kształcenie koncentrują się wokół tematyki zrównoważonej konsumpcji i produkcji, realizując 12 Cel Organizacji Narodów Zjednoczonych. Dzięki temu mieszkańcy zyskają dostęp także do anglojęzycznych spotkań i debat prowadzonych przez naukowców z wielu krajów Europy.
Rozwijane będą projekty popularyzujące naukę, takie jak „Noc Naukowców” czy „Politechnika Juniora i Seniora”. Ich wspólnym celem jest pokazanie, że nowoczesne technologie i nauka nie są zamkniętym światem ekspertów, lecz czymś, co realnie wpływa na codzienne życie mieszkańców. Partnerzy chcą jednocześnie rozwijać inicjatywy wzmacniające kreatywność, ideę uczenia się przez całe życie oraz citizen science – czyli naukę współtworzoną razem z mieszkańcami.
Miasto deklaruje przy tym wsparcie dla działań podnoszących wiedzę i kwalifikacje mieszkańców oraz współorganizację inicjatyw popularyzujących naukę. Ważnym elementem współpracy ma być także rozwijanie relacji między uczelnią a lokalnymi instytucjami i organizacjami społecznymi, w tym Centrum Wolontariatu Politechniki Śląskiej.
Szkoły, studenci i rynek pracy
Współpraca obejmie również szkoły. Politechnika Śląska rozwinie ofertę warsztatów, wykładów i zajęć dla uczniów szkół średnich, a miasto będzie wspierać budowanie trwałych relacji między uczelnią a gliwickimi placówkami oświatowymi. Już dziś działają klasy patronackie Politechniki Śląskiej, a uczelniani wykładowcy prowadzą zajęcia dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Organizowane są także Dni Gliwickich Młodych Naukowców, podczas których dzieci i młodzież mogą zobaczyć naukę z bliska – nie jako teorię z podręcznika, lecz coś żywego i praktycznego.
Partnerstwo ma też pomóc w budowaniu miasta atrakcyjnego dla studentów i młodych specjalistów. Gliwice zapowiadają dalsze rozwijanie oferty kulturalnej, sportowej, rozrywkowej i mieszkaniowej skierowanej do wspólnoty akademickiej, a także aktywniejsze włączanie studentów w życie miasta – od konsultacji po wydarzenia społeczne i kulturalne. Miasto chce również mocniej angażować się w organizację kolejnych edycji IGRÓW, traktując je nie tylko jako święto studentów, ale ważny element miejskiego życia.
Nie zabraknie także działań związanych z pracą i rozwojem gospodarczym miasta. Rozwijane będą Inżynierskie Targi Pracy i Przedsiębiorczości, łączące studentów i absolwentów z firmami technologicznymi działającymi w Gliwicach i regionie. Partnerzy chcą wspólnie promować aktywne poszukiwanie zatrudnienia i budować środowisko, które zachęci młodych ludzi do pozostania w mieście po studiach – nie tylko dzięki pracy, ale też atrakcyjnej ofercie życia, kultury, sportu i mieszkań.
Kultura, sport i wspólne projekty
Ważnym elementem partnerstwa pozostanie kultura. Centrum Kultury Studenckiej Mrowisko ma jeszcze mocniej otworzyć się na mieszkańców poprzez koncerty, spotkania, warsztaty i wydarzenia organizowane we współpracy środowiska akademickiego i miejskiego. Politechnika ma być też partnerem Dni Gliwic na łące igrowej oraz kolejnych edycji gliwickiego Biennale, rozwijając zwłaszcza działania związane ze sztuką nowych mediów.
Współpraca obejmie również miejskie instytucje kultury, w tym Miejską Bibliotekę Publiczną i Muzeum w Gliwicach, z którymi uczelnia już dziś realizuje projekty popularyzujące wiedzę z zakresu urbanistyki, architektury, biotechnologii, energetyki czy ochrony środowiska.
Miasto nadal będzie wspierać sport akademicki i upowszechnianie kultury fizycznej. Dotacje (sięgające niemal 300 tys. zł w 2026 r.) otrzymuje obecnie Klub Środowiskowy Akademickiego Związku Sportowego Politechniki Śląskiej, który prowadzi szkolenie sportowe i promuje aktywność fizyczną wśród młodzieży oraz mieszkańców.
Współpraca, która już działa
Wiele zapisów nowego partnerstwa ma już swoje praktyczne przykłady. Naukowcy Politechniki Śląskiej zajęli się prowadzeniem badań przestrzeni Placu Krakowskiego przed jego planowaną przebudową oraz analizą potrzeb dzieci w przestrzeni miejskiej, a wspólnie z miastem i Śląską Siecią Metropolitalną współtworzyli Strategię Cyberbezpieczeństwa Gliwic na lata 2026–2030. Nowe porozumienie zakłada dalszą współpracę w obszarze cyberbezpieczeństwa oraz nowych technologii służących bezpieczeństwu mieszkańców i miejskich usług.
Rozwijana jest także współpraca przy projektach urbanistycznych i mieszkaniowych, m.in. przy koncepcji nowej zabudowy mieszkaniowej przy ul. Szarej, którą realizowałaby dla miasta miejska spółka ZBM I TBS. Politechnika Śląska ma być również coraz silniej obecna w miejskich wydarzeniach edukacyjnych, społecznych i kulturalnych – nie jako zewnętrzny partner, ale jedna z najważniejszych instytucji współtworzących współczesne Gliwice.
